Yorum ve Aşırı Yorum

Yorum ve Aşırı Yorum

Umberto Eco Çeviri: Kemal Atakay
ISBN: 978-605-314-120-4
1.Baskı - 2016

"Yorum ve Aşırı Yorum", yorumu her açıdan yeniden düşünmemiz için önemli ipuçları sunuyor; metin-yazar, metin-okur ilişkisini, özerk bir yapı olarak metni, anlamı ve anlama ulaşmanın yöntemlerini etraflıca düşünmemizi sağlıyor.

İlk 16 sayfa için tıklayın.

 
9,75 TL
13,00 TL

Kitap Hakkında

Yorum ve Aşırı Yorum, Umberto Eco’nun Cambridge’de verdiği 1990 Tanner Konferansları’na dayanır. Eco’nun yorumun sınırlarını değerlendirdiği, başka bir deyişle neyin yorum neyin “aşırı” yorum olduğunu belirlemeye çalıştığı üç konferansına, diğer üç katılımcı birer konuşmayla karşılık vermiş, Eco dördüncü ve son konferansında onların katkı ve itirazlarını yanıtlamıştı. Diğer katılımcılar, romancı ve eleştirmen Christine Brooke-Rose, edebiyat kuramcısı Jonathan Culler ve filozof Richard Rorty’ydi. Eco önce tarihsel bir bakışla yorumdaki hermetik geleneği gözden geçirir. Zamanla hermetik yaklaşım, yorumun sonsuz olduğuna, sürekli akıp giden anlamın ele geçirilemeyeceğine hükmeder. Bununla bazı modern yorum anlayışları arasında paralellikler olduğunu, özellikle yapıbozumun metni açık uçlu bir evren gibi görerek, yorumcunun onda sonsuz iç bağlantılar keşfedebileceğini öne sürdüğünü belirtmek gerekir. Yorumun mutlaka bir sınırı, bir ölçüsü olması gerektiğini düşünen Eco, üçlü bir kavram zemini üzerinden konuya yaklaşır: Yazarın niyeti (intentio auctoris), okurun niyeti (intentio lectoris) ve metnin niyeti (intentio operis). Yazarın niyetini belirlemek çok zordur ve çoğu zaman metnin yorumu açısından önemsizdir. Rorty’nin deyişiyle “metni ne yapıp edip kendi amacına hizmet eder hale sokan” okurun niyeti de nihai bir çözüm olmadığına göre, geriye metnin niyeti kalır. Eco’ya göre metnin niyeti, “Örnek Okur”u kurmaktır. Örnek Okur, metinden uygun verileri alarak bir yoruma ulaşır. Birden çok yorum olanaklı olsa bile, metnin kurgusu belli yorumların “aşırı yorumlar” olduğunu ortaya koyar. Örnek Okur, parça-bütün ilişkisini sürekli göz önünde bulundurarak tutarlı bir yoruma ulaşır. Bu yorumda “Empirik Yazar”ın niyeti ve işlevi son derece sınırlıdır. Eco, kendi yapıtlarından da örnekler vererek, savlarını kanıtlamaya çalışır.
Yorum ve Aşırı Yorum, yorumu her açıdan yeniden düşünmemiz için önemli ipuçları sunuyor; metin-yazar, metin-okur ilişkisini, özerk bir yapı olarak metni, anlamı ve anlama ulaşmanın yöntemlerini etraflıca düşünmemizi sağlıyor.

Künye

Yazar Hakkında

Umberto Eco
1932’de İtalya’da Milano’ya bağlı Alessandria kasabasında doğdu. 1950’lerde İtalyan radyo-televizyonu RAI’nin kültür programlarını yönetti. 1959-1975 arasında İtalya’nın ünlü yayınevi Bompiani’nin edebiyat dışı yayınlar editörlüğünü üstlendi; La Stampa, Corriere della Sera, La Repubblica, L’Espresso gibi gazetelere makaleler yazdı. 1970’lerden ölene kadar (2016) Bologna Üniversitesi’nde göstergebilim dersleri veren yazarın göstergebilim, modern kültür, edebiyat, tarih üzerine birçok kitabı Türkçeye çevrilmiştir.
Romanları:
Il nome della rosa (1980; Gülün Adı, Çev. Şadan Karadeniz, Can Yay., 1986);
Il pendolo di Foucault (1988; Foucault Sarkacı, Çev. Şadan Karadeniz, Can Yay., 1992);
L’isola del giorno prima (1994; Önceki Günün Adası, Çev. Kemal Atakay, Can Yay., 1995);
Baudolino (2000; Baudolino, Çev. Şemsa Gezgin, Doğan Yay., 2003);
La misteriosa fiamma della regina Loana (2004; Kraliçe Loana’nın Gizemli Alevi, Doğan Yay., Çev. Şemsa Gezgin, 2005);
Il cimitero di Praga (2010; Prag Mezarlığı, Çev. Eren Yücesan Cendey, Doğan Yay., 2011);
Numero zero (2015; Sıfır Sayı, Çev. Eren Yücesan Cendey, Doğan Yay., 2015).
İnceleme ve Deneme Kitapları:
Opera aperta (1962; Açık Yapıt, Çev. Nilüfer Uğur Dalay, Can Yay., 2000);
Diario Minimo (1963; Yanlış Okumalar, Çev. Mehmet H. Doğan, Can Yay.,1997);
Trattato di semiotica generale (1975; Alımlama Göstergebilimi, Çev. Sema Rifat, Düzlem Yay.,1991);
Arte e bellezza nell’estetica medievale (1987; Ortaçağ Estetiğinde Sanat ve Güzellik, Çev. Kemal Atakay, Can Yay., 1998);
La Ricerca Delle Lingua Perfetta (1993; Avrupa Kültüründe Kusursuz Dil Arayışı, Çev. Kemal Atakay, Literatür Yay., 2009);
Il Secondo diario minimo (1994; Somon Balığıyla Yolculuk, Çev. İlknur Özdemir, Can Yay., 1997);
Sei passeggiate nei boschi marrativi (1994; Anlatı Ormanlarında Altı Gezinti, Çev. Kemal Atakay, Doğan Yay., 1995);
In cosa crede chi non crede? (1996; İnanç ya da İnançsızlık -Kardinal Martini ile birlikte-, Çev. Onur Şen, 1001 Yay., 2005);
Cinque seritti morali (1997; Beş Ahlak Yazısı, Çev. Kemal Atakay, Can Yay., 1998);
Storia della bellezza (2004; Güzelliğin Tarihi, Çev. Ali Cevat Akkoyunlu, Doğan Yay., 2006);
A passo di gambero. Guerre calde e populismo mediatico (2006; Yengeç Adımlarıyla Sıcak Savaşlar ve Medyatik Popülizm, Çev. Şemsa Gezgin, Doğan Yay., 2012);
Storia della bruttezza (2007; Çirkinliğin Tarihi, Çev. A. U. Ergün, Ö. Çelik, A. Uysal, E. N. Akbaş. M. Barsbey, K. K. Akbulut, D. Arslan, B. Yılmazcan, Doğan Yay., 2009);
This Is Not the End of the Book (2009; Kitaplardan Kurtulabileceğinizi Sanmayın -J.-C. Carrière ile birlikte-, Çev. Sosi Dolanoğlu, Can Yay., 2010);
Costruire il nemico e altri scritti occasionali (2011; Düşman Yaratmak, Çev. Leyla Tonguç Basmacı, Doğan Yay., 2014);
Confessions of a Young Novelist (2011; Genç Bir Romancının İtirafları, Çev. İlknur Özdemir, Kırmızı Kedi Yay., 2014);
Il Medioevo (2011; Ortaçağ, 4 cilt: 1- Barbarlar-Hıristiyanlar-Müslümanlar, 2- Şatolar-Tüccarlar-Şairler, 3- Keşifler-Ticaret-Ütopyalar, 4- Katedraller-Şövalyeler-Şehirler; Çev. Leyla Tonguç Basmacı, Alfa Yay., 2015);
Storia delle terre e dei looghi leggendari (2013; Efsanevi Yerlerin Tarihi, Çev. Kemal Atakay, Doğan Yay., 2015).
Çeşitli Yazılarından Derlenen Kitapları:
Günlük Yaşam’dan Sanata, (Çev. Kemal Atakay, Can Yay., 2012);
Ortaçağ’ı Düşlemek (Çev. Şadan Karadeniz, Can Yay., 1996).
Yazılarıyla Katkıda Bulunduğu Kitaplar:
Entretiens sur la fin des temps (2000; Zamanların Sonu Üstüne Söyleşiler, Çev. Necmettin Kamil Sevil, Yapı Kredi Yay., 2001);
Faşizm Yazıları (Çev. Sibel Özbudun, Üyopya Yay., 2001);
Faşizm Irkçılık Ayrımcılık Yazıları (Çev. Sibel Üzbudun, Temel Demirer, Ütopya Yay., 2016).
Çocuk Kitabı:
Gli gnomi di Gnu (1992, Cecü’nün Yer Cüceleri, Çev. Eren Cendey, Yapı Kredi Yay., 2006).