Edebiyat Kuramı

Edebiyat Kuramı

Terry Eagleton Çeviri: Tuncay Birkan
ISBN: 978-975-539-412-1
4.Baskı - 2014

Terry Eagleton’ın Edebiyat Kuramı, edebiyat çalışmaları alanında son 50 yılın en ilginç ve şaşırtıcı eğilimleri konusunda özlü bir rehber.

İlk 16 sayfa için tıklayın.

 
Tükendi

Kitap Hakkında

Büyük bir anlatım ustalığı ve esprisiyle kaleme alınmış bu yapıtında Terry Eagleton edebiyat kavramının kapsamlı bir incelemesine girişiyor. Romantizmdeki köklerinden günümüzdeki çeşitli kuramlarına kadar modern edebiyat olgusunu açık ve anlaşılır bir dille irdeliyor. Yeni eleştiri, fenomenoloji, yorumsama, yapısalcılık gibi kimi çağdaş düşünce akımlarının edebiyat yapıtlarını değerlendirme konusundaki yaklaşımlarını tartışıyor. Eagleton’ın tüm yapıt boyunca göstermeye çalıştığı temel öğe ise, modern edebiyat kuramı tarihinin çağımızın politik ve ideolojik tarihinin bir parçası olması. Edebiyat kuramının politik inanç ve ideolojik değerlere ayrılmaz bir biçimde bağlı olduğu ve “saf” bir edebiyat kuramı savının akademik bir mit olmaktan öteye gidemeyeceğini savunması.  “Elinizdeki kitabında artık Terry Eagleton Marksist eleştiri sorunsalıyla boğuşmuyor. Yüzyılın başından beri etkili olmuş çeşitli kuram ve yöntemlerin Marksist açıdan bir değerlendirmesini yapıyor yalnızca. Ele aldığı kuram ve yöntemleri aktarışındaki berraklıkla bunları değerlendirirken sergilediği dümdüz ve dinamik irdeleyiciliğini, son bölüme kadar eksilmeyen bir enerji, düşmeyen bir tempoda sürdürüyor. ‘Siyasal Eleştiri’ adını verdiği sonuç bölümünde ise eleştirinin ölümünü ilan ediyor. Kitabının gerek içeriğini, gerekse başlığını oluşturan ‘edebiyat kuramı’nı bir yok-konu olarak niteliyor.”Önsöz / Jale Parla “... Eagleton’ın kuramsal soruşturmanın ufkunu genişleten sağlam dayanak noktaları, akıcı üslubu ve zengin malzemesi, ele aldığı konulara hâkimiyeti ve tabii ki çeviriyi yapan Esen Tarım’ın, Eagleton’un düşüncelerine nüfuz edebilmemizi sağlayan, yerinde ve anlaşılır dili yapıta hakkı olan zamanı ayırmamızı zorunlu kılıyor.”Hakkı Ünler / Cumhuriyet Kitap “Eagleton’ın kitabı hem biçimciliğin, hem de tarihi eleştirinin hemen bütün evrelerinin, bir başka deyişle yirminci yüzyıl eleştiri yöntemlerinin bir bileşkesini sunuyor, diyebiliriz.”Nazan Aksoy / Birikim

Künye

Yazar Hakkında

Terry Eagleton

Britanya'nın yaşayan en büyük edebiyat eleştirmeni ve düşünürü kabul edilen Terence Francis Eagleton, 22 Şubat 1943'te Salford'da doğmuştur. Oldukça yoğun bir Katolik öğrenimi gördükten sonra, Raymond Williams'tan da dersler alacağı Cambridge Üniversitesi'ne girmiş ve burada lisans, lisansüstü ve doktora yaptıktan sonra kısa bir süre İngiliz Edebiyatı üzerine ders vermiştir. Oxford Üniversitesi (1992-2001), Manchester Üniversitesi, Notre Dame Üniversitesi ve halen çalıştığı Lancaster Üniversitesi'nde daimi hocalık yaptığı gibi daha birçok üniversitede de misafir hoca olarak konferanslara katılmış, sunumlar yapmıştır. Ayrıca New Left Review ve New Statesman dergilerine yıllarca yazılarıyla katkıda bulunmuştur.
Eagleton, ilk iki kitabı, Shakespeare and Society (1967) ve Exiles and Emigrés'te (1970) edebiyata Katoliklikle sosyalizmin ilginç bir sentezini yaparak yaklaşmıştır. İleriki yıllarda böylesi bir sentez arayışından koparak Althusser Okulu'nun edebiyat kuramı alanındaki en önemli adı Pierre Macherey'nin izini sürecek; “bütünlük”, “organiklik” ve “yansıma” gibi Hegel kökenli kavramların edebiyat yapıtlarını çözümlemekte kullanılmasına karşı çıkacaktır. Marxism and Literary Criticism (1976) [Edebiyat Eleştirisi Üzerine, Çev. H. Gönenç, Eleştiri Yay., tarihsiz] adlı yapıtında Marksist gelenekteki benzer eğilimleri sert bir biçimde eleştirmektedir. Criticism and Ideology (1976) [Eleştiri ve İdeoloji, Çev. E. Tarım & S. Öztopbaş, İletişim Yay., 1985] kitabında ise yapısalcılıktan esinlenen bir “metinbilimi” kavrayışına maddeci ve bilimsel bir içerik kazandırmak için edebiyat yapıtı ile ideolojiler arasındaki, “yansıtma” kavramının kuşatamadığı karmaşıklıktaki ilişkileri incelemektedir.
Eagleton, metni “açıklamaya” çalışan 80'lerdeki bilimsel yönelimini yavaş yavaş terk ederek metni “kullanmaya” ağırlık veren, daha siyasal bir yaklaşımı benimsemiştir. Walter Benjamin or Towards a Revolutionary Criticism (1981); Literary Theory (1983) [Edebiyat Kuramı Giriş, Çev. Tuncay Birkan, Ayrıntı Yay. 1990] ve The Function of Criticism (1984) [Eleştirinin Görevi, Çev. İsmail Serin, Ark Yay., 1998] gibi yapıtlarında, Benjamin'in yanı sıra, Mihail Bahtin, Derrida, Wittgenstein, Foucault ve feminist hareketin bu siyasal yaklaşımı büyük ölçüde etkilediği görülür.
Edebiyat kuramı alanındaki bu çalışmalarının yanında edebiyat “pratiğine” de bulaşmış, Brecht and Company (yayımlanmadı) ve Saint Oscar (1990) adlı iki oyun ve tek romanı olan Saints and Scholars'ı (1987) [Azizler ve Alimler, Çev. Osman Akınhay, Agora Kitaplığı, 2003] yazmıştır.
Diğer bazı yapıtları şunlardır: Myths of Power: A Marxist Study of the Brontës (1975); The Rape of Clarissa (1982); Against The Grain (1985); Shakespeare (1986) [William Shakespeare, Çev. A. Cüneyt Yalaz, Boğaziçi Üniversitesi Yay., 1998]; The Ideology of The Aesthetic (1990) [Estetiğin İdeolojisi, Çev. Bülend Gözkân vd, Doruk Yay., 2002]; Ideology: An Introduction (1991) [İdeoloji-Giriş, Çev. Muttalip Özcan, Ayrıntı Yay., 1996]; Heathcliff and The Great Hunger (1995); The Illusions of Postmodernism (1996) [Postmodernizmin Yanılsamaları, Çev. Mehmet Küçük, Ayrıntı Yay., 1999]; The Idea of Culture (2000) [Kültür Yorumları, Çev. Özge Çelik, Ayrıntı Yay., 2005]; The Gatekeeper (2001) [Kapı Bekçisi, Çev. Gökçen Ezber & Rana Kahraman, Bilge Kültür Sanat, 2002]; After Theory (2003) [Kuramdan Sonra, Çev. Uygar Abacı, Literatür Yayıncılık, 2004]; The Meaning of Life (2007); On Evil (2010) ve Why Marx Was Right (2011). How to Read a Poem, [Şiir Nasıl Okunur, Çev. Kaya Genç, Ayrıntı Yay., 2015.]