Disiplin

Disiplin

Ulrich Bröckling Çeviri: Veysel Atayman
ISBN: 978-975-539-331-4
2.Baskı - 2008

Ulrich Bröckling Disiplin’de aile, okul, hapishane gibi disipline edici kurumlardan biri olan orduyu Almanya özelinde inceliyor.

İlk 16 sayfa için tıklayın.

 
35,25 TL
47,00 TL

Kitap Hakkında

Modern insanın tarihi disiplin altına alınmasının tarihi olarak da okunabilir. Disiplin, aile, okul, hapishane gibi disipline edici kurumlardan biri olan orduyu Almanya özelinde inceliyor. Esas olarak erkekleri askere dönüştürmek için hangi yolların kullanıldığını; bir askerin emir alınca kendi hayatını tehlikeye atarak başka askerleri hatta sivilleri öldürecek duruma nasıl getirildiğini anlatıyor. "Düzen ve disiplin" tutkunu toplum mühendislerinin, toplumun en ücra köşelerine kadar askeri disiplin uygulayarak "ölmeyi ve öldürmeyi öğrenen", "güvenilir beden" ve "sadık ruh" lardan oluşan Nazizmi nasıl inşa ettiklerini gösteriyor. Ulrich Bröckling'e göre modern devlet ile ordu ayrılmaz bir bütün oluşturur. Modern devlet elindeki şiddet kullanma araçlarıyla egemenliğini garantilemiş; savaşa karar verme hakkını elinde tutmakla da insan hayatı hakkında karar verici duruma gelmiştir. Ordular, siyasal egemenliğin en etkili aygıtlarından biri olarak, bir askere devletin çıkarlarının her şeyden, kendi hayatından bile önemli olduğu gerçeğini benimseterek oluşmuştur. Kral, vatan, halk, özgürlük ya da güvenlik için ölmeye ve öldürmeye hazır olmak "devletin vatandaşı" olmanın başlıca koşullarından biridir. Kadını dışarıda bırakarak, şiddet ve saldırganlığı içselleştiren bu "erkekler beraberliği" kendini salt askerlik dönemiyle sınırlamaz. Foucault'nun "büyük bir zindan", Weber'in "çelik gibi sert kabuk" diye adlandırdığı itaati içselleştiren, "homojen biz"in yaratılmasına yönelik "düzenli ve disiplinli bir süreç, askerlik öncesi ve sonrasında da işler... Bu sürecin çok tutarlı bir sistematiği, amacı vardır: Genç erkeği, bütün ihtiyaçlarının karşılandığı yeni bir ortamda "eski ben" ini öldürerek "çakı gibi bir asker" yapmak ve "tehdit oluşturduğu korkusuyla "kin ve nefret"in hedefi haline getirilen "düşman"a karşı hazırlamak!..Sürecin tarihsel bir seyri vardır: Cephe savaşlarından teknolojik savaşlara doğru bir değişim yaşanırken asker de değişecektir; dolayısıyla o askeri üreten mekanizma da... Orduların ilk dönemlerinde, bedenin amaca uygun hale getirilmesi disipline etme çabalarının merkezinde iken, on dokuzuncu yüzyılda ulus-devletlerle birlikte ideolojik seferberlik ve tektipleştirme ön plana çıkmış; askerler "vatan için kendini seve seve feda etmeye" başlamışlardır. Yirminci yüzyılın sanayileşmiş savaş ortamında ise, geleneksel sıkı talim pratikleri ve "manevi, ruhsal donanım sağlama" önlemleri sürdürülürken, disipline etme sürecinin merkezine karmaşık silah teknolojilerinin gerektirdiği donanım yerleşmiştir.Disiplin'de dile getirilen tezler, Almanya örnek alınarak içeriklendirilmiş olsa da kapsamlı bir kaynak taramasıyla yazıldığı için başka orduları da anlamamıza imkan verir. On dokuzuncu yüzyılın sonlarında Osmanlı İmparatorluğu ordusunun modernleştirilme çalışmalarına katılmış olan Helmuth von Moltke, Colmar von der Coltz ve Liman von Sanders gibi yüksek rütbeli Alman subaylarının oynadığı tarihsel rolleri anlamak için de yol göstericidir.

Künye

Yazar Hakkında

Ulrich Bröckling
1959’da Paderborn’da doğdu. 1979-1984 arasında bedensel ve zihinsel engellilere yönelik pedagoji öğrenimi gördü. 1985-1991 arasında, Freiburg Üniversitesi’nde sosyoloji, tarih ve felsefe okudu. 1991’den 1999’a kadar bir yayınevinde editörlük yaptı. Sosyal teknolojilerin tarihi ve sosyolojisi, askerlik ve savaş sosyolojisi, antimilitarizmin tarihi özel uzmanlık alanları arasındadır. 2003-2007 arasında Üniversitede “Ötekinin Figürü” adlı bitirme tezi çalışmalarının yöneticiliğini yaptı. Berlin’de yayımlanan “Leviathan” adlı sosyoloji dergisinin yayıncıları arasında yer alan Bröckling, 2007’de, etik, politika ve retorik profesörü unvanını almıştır. Ulrich Bröckling, Disiplin’in dışında, ikisi ortak çalışma olan üç önemli kitapla günümüz toplumunda insanın kendiliği ile toplumun beklentileri ve dayatmaları arasındaki bağdaşmaz ilişkiye dikkat çeken sosyolojik incelemeler kaleme almıştır. Das Unternehmerische Selbst’te günümüz toplumunda kategorik imperatifin, öteki deyişle tartışılmaz buyruğun, kişiyi “girişimci” gibi davranma baskısı altına aldığını anlatır. ‹nsan girişimci bir “kendilik” (benlik) olmadığı halde hayatının bütün alanlarında yaratıcı, esnek, uyumlu, sorumluluğunu bilen, rizikoların farkında olan ve “müşteriye göre” davranmayı beceren bir kişilik geliştirmeye çağrılmaktadır. Ama insanı girişimci kişiliğe yönelten bu toplumsal talep aynı zamanda tedirginlik verici bir modeldir. Toplumda, herkesin olması beklenen o “şey”, aynı zamanda herkesi tehdit eden “şey”dir de. Ulrich Bröckling’in bu incelemesinde belirtilen optimal verimliliğe mecbur edilen “girişimci” kimlik ile korku ve endişe arasındaki gel-git, neoliberal toplumların en önemli karakteristik özelliklerinden biridir.
Bröckling’in, Suzanne Krasmann ve Thomas Lemke ile birlikte yayımladığı çalışmada, assesement center, biopolitik, coaching, cool, empire, synergie, riziko, wellnes gibi, günümüzün bazı yaygın kavramları irdeleniyor. ‹nsanların içinde yaşadıkları dünyayı anlamlandırmak için dillerinden düşürmedikleri bu “araçlar”, aynı zamanda kendilerini anlamanın da anahtar sözcükleri olarak anlaşılır kılınıyor. Yazarlar, “Gouvernementalität der Gegenwart. Studien zur Ökonomisierung des Sozialen” adlı bu çalışmalarında “gouvernalite/yönetilebilirlik” kavramının izini sürerek, hükümet etme, yönetme, idare etme bağlamında çeşitli düşünürleri değerlendiriyor ve kendi özgün görüşleriyle konuyu destekliyorlar.
YAYIMLADIĞI YAPITLAR: Disziplin. Soziologie und Geschichte militärischer Gehorsamsproduktion; Münih, Wilhelm Fink Verlag, 1997 [Disiplin. Askeri ‹taat Üretiminin Sosyolojisi ve Tarihi, çev.: Veysel Atayman, Ayrıntı Yayınları, 2001]; Armeen und ihre Desserture. Vernächlassigte Kapitel einer Militärgeschichte der Neuzeit, Michael Sikora ile birlikte, Göttingen, Verlag Vandenhoeck and Ruprecht, 1998 [Ordular ve Firarileri; Yeniçağ Askeri Tarihinin ‹hmal edilmiş bir Bölümü]; Gouvernementalität der Gegenwart. Studien zur Ökonomisierung des Sozialen, Thomas Lemke ve Suzanne Krasmann ile birlikte, Frankfurt/M: Suhrkamp Verlag, 2000 [Günümüzde Yönetilebilirlik. Sosyal Olanın Ekonomikleştirilmesi Üzerine Çalışmalar]; Das Unternehmerische Selbst - Soziologie einer Subjektivi- erungsform: Suhrkampf Verlag, 2007 [Girişimci Kendilik - Bir Öznelleştirilme Biçiminin Sosyolojisi]