Zygmunt Bauman

1925’te Polonya’da doğan Bauman sırasıyla faşizmi, sosyalizmi ve kapitalizmi eleştirel bir mesafeyi koruyarak yaşamış ve hiçbir zaman bağımsız entelektüel kişiliğinden taviz vermemiştir. 1968’de Polonya’dan sınır dışı edilmesinin ardından İsrail’e, oradan da Leeds Üniversitesi Sosyoloji Kürsüsü’nün başına geçmek üzere Britanya’ya gitmiştir. Bu görevini 1971-1990 arası sürdüren Bauman, ilk yıllardan itibaren hemen her konuda sosyolojik bakışın çerçevesini genişleten eserler vermiştir. Bauman genellemeleri seven bir yazardır; ama yöntembilim ve kavram tartışmaları yerine doğrudan toplumla ilgilenir. Eserleri bir sorun ve teşhis etrafında döner. Bu anlamda Britanya geleneğinden kopar. Göçmenliği, öncelleri K. Mannheim, A. Löwe, N. Elias gibi ona da, ampirik ve pragmatik bir geleneğin şekillendirdiği ada kültürüne dışarıdan bakma imkânı vermiştir. Ayrıca onlar gibi, hakikat ve ahlakı sosyolojiye taşır. Bauman kültür ve iktidarın çözümlemesine özel önem vermiş ve bu çerçevede toplum, ideolojiler, milli kimlikler, devlet, ahlaki seçim, modernizm ve postmodernizm konularını ele alarak sosyolojiye yeni bir soluk getirmiştir. Türkçede yayımlanan kitapları şunlardır: Socialism: The Active Utopia (1976; Sosyalizm: Aktif Ütopya, Çev. Ahmet Araşan, Heretik Yay., 2016); Legislators and Interpreters (1987; Yasa Koyucular ile Yorumcular, Çev. K. Atakay, Metis Yay., 1996); Freedom (1988; Özgürlük, Çev. Kübra Eren, Ayrıntı Yay., 2015); Modernity and the Holocaust (1989; Modernite ve Holocaust, Çev. Süha Sertabiboğlu, Alfa Yay., 2016); Thinking Sociologically (1990; Sosyolojik Düşünmek, Çev. Abdullah Yılmaz, Ayrıntı Yay., 1999); Modernity and Ambivalance (1991; Modernlik ve Müphemlik, Çev. İsmail Türkmen, Ayrıntı Yay., 2003); Mortality, Immortality and Other Life Strategies (1992; Ölümlülük, Ölümsüzlük ve Diğer Hayat Stratejileri, Çev. Nurgül Demirdöven, Ayrıntı Yay., 2000); Postmodern Ethics (1993; Postmodern Etik, Çev. Alev Türker, Ayrıntı Yay., 1998); Life in Fragments-Essays in Postmodern Morality (1995; Parçalanmış Hayat-Postmodern Ahlak Denemeleri, Çev. İsmail Türkmen, Ayrıntı Yay., 2001); Postmodernity and its Discontens (1997; Postmodernlik ve Hoşnutsuzlukları, Çev. İsmail Türkmen, Ayrıntı Yay., 2000); Globalization: The Human Consequences (1998; Küreselleşme: Toplumsal Sonuçları, Çev. Abdullah Yılmaz, Ayrıntı Yay., 1999); Work, Consumerism and the New Poor (1998; Çalışma, Tüketicilik ve Yeni Yoksul, Çev. Ümit Öktem, Sarmal Yay., 1999); In Search of Politics (1999; Siyaset Arayışı, Çev. Tuncay Birkan, Metis Yay., 2013); Liquid Modernity, (2000; Akışkan Modernite, Çev. Sinan Okan Çavuş, Can Yay., 2017); The Individualized Society (2001; Bireyselleşmiş Toplum, Çev. Yavuz Alogan, Ayrıntı Yay., 2005); Community. Seeking Safety in an Insecure World (2001; Cemaatler. Güvenli Olmayan Bir Dünyada Güvenlik Arayışı, Çev. Nurdan Soysal, Say Yay., 2016); Liquid Love (2003; Akışkan Aşk, Çev. Işık Ergüden, Alfa Yay., 2017); Art of Live (2008; Yaşam Sanatı, Çev. Akın Sarı, Ayrıntı Yay., 2017); Does Ethics Have a Chance in a World Consumers? (2008; Etiğin Tüketiciler Dünyasında Bir Şansı Var mı?, Çev. Funda Çoban, İnci Katırcı, De ki Yay., 2010); 44 Letters from the Liquid Modern World (2010; Akışkan Modern Dünyadan 44 Mektup, Çev. Ahmet Söğütlüoğlu, Habitus Yay., 2012); Collateral Damage: Social Inequalities in a Global Age (2011; Modernite, Kapitalizm, Sosyalizm: Küresel Çağda Sosyal Eşitsizlik, Çev. F. Doruk Ergun, Say Yay., 2013); Culture in a Liquid Modern World (2011; Akışkan Modern Dünyada Kültür, Çev. Fatih Örnek, İhsan Çapçıoğlu, Atıf Yay., 2015); Liquid Survellance (2012, David Lyon ile birlikte; Akışkan Gözetim, Çev. Elçin Yılmaz, Ayrıntı Yay., 2013); This is Not a Diary (2012; Bu Bir Günlük Değildir, Çev. Didem Kizen, Jaguar Yay., 2014) ve Does the Richness of the Few Benefit Us All? (2013; Azınlığın Zenginliği Hepimizin Çıkarına mıdır?, Çev. Hakan Keser, Ayrıntı Yay., 2014). Ayrıca çok sayıda makale ve kitap eleştirisi yazmış olan Z. Bauman, Modernity and the Holocaust kitabıyla Amalfi Avrupa Sosyoloji ve Sosyal Bilimler Ödülü’nü almıştır. Uzun yaşamına pek çok değerli çalışmayı sığdıran Bauman, 9 Ocak 2017’de hayatını kaybetti.