Karl Marx

(1818-1883) Filozof, iktisatçı, gazeteci ve politikacı olan Karl Marx 5 Mayıs 1818’de Almanya’nın Trier şehrinde, orta sınıf bir ailede doğdu. Marx’ın babası Heinrich Marx Aydınlanmacı fikirlere sahip, Kant ve Voltaire gibi düşünürlerin çalışmalarına aşina, liberal politikadan yana, seküler bir eğitim almış bir avukattı. Yahudi kökene sahip Heinrich işlerini daha rahat sürdürebilmek için Hıristiyan olmuştu. Dokuz kardeşten üçüncüsü olan Karl Marx, 1824 Ağustosu’nda Lutheryan Kilisesi’nde vaftiz edildi. 1830’da gireceği Trier Lisesi’ne kadar büyük ölçüde babası tarafından özel olarak eğitildi. Lise yıllarında yoğun bir şekilde Latince ve Antik Yunanca öğrenen Marx, on yedi yaşındayken felsefe ve edebiyat eğitimi almak üzere Bonn Üniversitesi’ne girdi. Bonn’daki ilk yılının ardından babasının da baskısıyla Berlin Üniversitesi’nde hukuk öğrenimine başladı. Marx, hukuk öğreniminin yanı sıra, felsefe ve edebiyatla ilgilenmeye devam ediyordu. O sıralarda, çocukluktan beri tanıdığı Jenny von Westphalen ile nişanlandı. 1836 yılında Berlin’de öğrenimini sürdürürken Hegel’in felsefesiyle tanıştı ve Genç-Hegelciler adıyla bilenen bir gruba dahil oldu. 1840 yılında doktora tezini tamamladı, ancak üniversitede kalma imkânı bulamadığından gazetecilik yapmaya başladı. Rheinische Zeitung adlı gazeteye yazılar yazan Marx, gazete üzerindeki Prusya hükümeti baskısından ötürü işsiz kaldı ve ardından Paris’e geçti, burada radikal solcu kişilerin bir araya geldiği Deutsch-Französische Jahrbücher adlı yayın organında editörlük yapmaya başladı. 1844’te Alman düşünür Friedrich Engels ile tanıştı ve aralarında ömür boyu süren bir dostluk gelişti. Engels’in İngiltere’de İşçi Sınıfının Durumu adlı çalışması Marx’ın hayatında bir dönüm noktası olmuş, söz konusu çalışma o vakte kadar daha ziyade felsefe, edebiyat ve hukukla meşgul olan Marx’ın ilgilisini politik ekonomiye kaydırmıştı. Politik ekonominin kimi isimleri (Adam Smith, David Ricardo, James Mill vb) ve Fransız sosyalistlerinin (Saint-Simon, Charles Fourier vb) eserleri üzerinde yoğun bir biçimde çalışmaya başladı. Politik faaliyetlerinden ötürü Paris’ten sürülen Marx 1845’te Brüksel’e gitti; bu yıllarda Alman felsefesinin eleştirisini yapmaya devam ediyordu. 1849 yılında ömrünün sonuna kadar kalacağı Londra’ya geçti. Bir taraftan politik ekonomi çalışmalarını sürdürüyor, bir taraftan da komünist örgütlenmelerde yer alıyordu. 1864 yılında I. Enternasyonal’in kuruluşuna katıldı. Jenny’yle evliliklerinden yedi çocukları oldu, ancak çocuklardan sadece üçü hayatta kalabildi. Politik sürgünler ve yoksullukla geçen ömrüne Komünist Manifesto, Alman İdeolojisi, Grundrisse ve Kapital gibi sayısız kitap sığdıran Karl Marx, 14 Mart 1883’te Londra’da hayata veda etti.

Yazdığı Kitaplar